وایبر در گرگان و گلستان/ بررسی ویژگی ها، تهدیدها و پتانسیل های شبکه های اجتماعی

مطالب درج شده در وبلاگ، فارغ از شخصیت حقوقی نگارنده، بازتاب دهنده آرا و نظرات شخصی علی نصیبی می باشد.

 

*- علی نصیبی؛ وبلاگ گرگان ما

اشاره: نویسنده اذعان دارد دارای تخصص در حوزه جامعه شناسی ارتباطات و .... نیست و تنها به زعم خود با توجه به گسترش روزافزون ارتباطات مجازی از طریق وایبر، تلگرام، واتس آپ، اینستاگرام، لاین و .... در گرگان و استان، به تحلیل ویژگی ها و تهدیدها و نیز پتانسیل ها و قابلیت های شبکه های اجتماعی اینگونه پرداخته و تنها قصد وی، طرح موضوع در ذهن مخاطبان به جهت اندیشیدن بیشتر به این مقوله می باشد.
مطمینا بررسی همه جانبه این موضوع توسط صاحبنظران حوزه های ارتباطات، جامعه شناسی، و .... میتواند تحلیل هایی از جنس دیگر و بعضا کاملتر در اختیار مخاطبان قرار دهد.

 

به تبع جای جای کشور در گرگان و گلستان نیز، طی ماه های اخیر شاهد فراگیری بیش از پیش استفاده از ابزارهای نوین ارتباطی همچون وایبر، تلگرام، واتس آپ، لاین، اینستاگرام و ... بوده ایم. میتوان گفت با توجه به ویژگی های این شبکه ها و فرهنگ جامعه ایرانی، استفاده از این فناوری ها تا حدود بسیاری سبب تغییر در مناسبات اجتماعی، و ... بخش عمده ای از استفاده کنندگان از شبکه های مذکور شده است.

در بررسی تجربی میزان استفاده از فناوری های مذکور و با لحاظ اینکه هر یک از آنها مخاطبان و طرفداران خاص خود را دارند باید گفت وایبر در قیاس با بقیه، فراگیری بیشتری در گرگان و گلستان داشته است.

اکنون در گرگان، دهها و یا صدها گروه در وایبر با تعداد اعضای متفاوت توسط مجموعه های همگون و ناهمگون راه اندازی شده که افراد مختلفی را در قالب فعالان فرهنگی اجتماعی، حامیان محیط زیست، اعضای سمن ها، فعالان سیاسی، نیکوکاران، ورزشدوستان، مدیران دیروز، مسوولان فعلی، فعالان حوزه بیماری های خاص، اعضای هیئت های مذهبی، علاقمندان توسعه، همکلاسی ها، فامیل ها، دوستان و ... به صورت مجازی گرد هم آورده که البته بعضی از این گروه ها را می بایست فعال، برخی را نیم فعال و گاه مقطعی فعال دانست.
نگارنده اعتقاد دارد بروز و ظهور وایبر در گرگان سبب سر برآوردن بیش از پیش فعالان اجتماعی و جان گرفتن و افزونی ارتباطات آنها و بعضا اتصال آنها در دنیای حقیقی به جهت فعالیت های مدنظر آنان شده است.
بماند آنکه گهگاهی میتوان ردپای کاندیداهای احتمالی و هواداران رقابت های سیاسی آینده را در گروه های وایبری مشاهده کرد که با درک ظرفیت این رسانه، سعی در استفاده لازم از این فضا را دارند.


***


وایبر بعضی خصوصیات دیگر شبکه ها را دارد و بعضی موارد انحصارا از ویژگی های وایبر است که در این مطلب به هر دو گونه این موارد میپردازیم.

 



1-  در وایبر و ...، اعضای گروه میتوانند بدون محدودیتهای زمانی و مکانی مطالب مدنظر خود را به اشتراک بگذارند و یا بدون در نظر گرفتن فاصله جغرافیایی و یا حتی اجتماعی از جای جای گرگان و استان و ایران به بحث با یکدیگر بپردازند. کافیست تنها یک گوشی تلفن همراه با اینترنت فعال داشته باشند.

2-  قابلیت انتشار سریع اطلاعات در وایبر و ... سبب شده که گاه خبر یا شایعه ای در مدت زمان کوتاهی در سطح شهر و استان گسترش یابد که مقایسه این ابزار با رسانه های ارتباطی مکتوب و دیداری و شنیداری، و ...  مبین تفوق بی چون و چرا وایبر و ابزار این چنین در این کشاکش رسانه ای است.

3- در تکمیل بند بالا میتوان به قابلیت بازنشر اطلاعات غیرواقعی، تخریب ها با اهداف مختلف، و .... در گروه ها، به راحتی و با وارد شدن با یک شماره ناشناس و اسم معجول اشاره کرد. تنها کافیست فردی از داخل گروه، ناشناس را به مجموعه اضافه کند.

4-  وایبر و دیگر ابزار مجازی مشابه، قدرت سازماندهی بسیار سریعی دارند که از نمونه های آن در سطح ملی میتوان به گردهمایی های برگزارشده خودجوش در شب درگذشت مرتضی پاشایی در سراسر کشور اشاره کرد و مثال بومی آن در گرگان، حضور تعدادی قابل توجه در مراسم شب یلدای خانه سالمندان تنها پس از گذشت کمتر از سه ساعت بعد از پیشنهاد برنامه در یکی از گروه های وایبری بود.

5-  یکی از ضعفهای وایبر و از نگاه دیگر قابلیت های مثبت آن، عدم توانایی مدیران یا ایجادکنندگان گروه به حذف دیگران از مجموعه است. هر عضو گروه در صورت عدم تکمیل کمی ظرفیت مجموعه، میتواند فرد یا افراد دیگری را به گروه اضافه کند و فرد جدید نیز همینطور. بماند آنکه حذف این افراد تا مادامی که خود نخواهند امکانپذیر نیست. این موضوع سبب شده افراد جدید گاه به نشر مطالبی برخلاف رویکرد گروه بپردازند که بعضا سبب دور شدن گروه ها از اهداف اصلی اولیه خود شده است.

6-  شماره شما و تصویرتان، در وایبر به راحتی میتواند در اختیار دیگر اعضای گروه نیز قرار گیرد.

7- افراد در شبکه های اجتماعی به مراتب شجاع تر از دنیای واقعی خود هستند.

به هریک از موارد اشاره شده میتوان موردهای دیگری را نیز اضافه کرد و یا بیش از این آنها را تحلیل کرد. اما باید بپذیریم که وایبر و دیگر شبکه های اجتماعی جدید، چه مثبت و چه منفی، مناسبات اجتماعی را تغییر داده، تنهایان دیروز به واسطه آن شاید امروز کمتر احساس تنهایی می کنند، برخی مسایل پشت پرده دیروز امروز راحت تر در معرض قضاوتهای افکار عمومی قرار میگیرد و جامعه تبدیل به اتاقی شیشه ای شده است.
از آن سو گاه حریم های شخصی در آن گسسته و بعضا تابوهای جامعه نیز میشکند.



***



نگارنده با توجه به موضوعات بیان شده و فارغ از گروه های خانوادگی، لطیفه یا ....، اعتقاد دارد که هرچند نمیتوان افراد را الزام کرد که چه در گروه ها به اشتراک بگذارند و یا چگونه سخن بگویند، و اصولا الزام افراد به اینگونه اقدام کردن، منافی اصل آزادی های فردی و اجتماعی است. لیکن بر این باور است که در نظر داشتن برخی پیش فرض های نانوشته برای فعالیت در گروه های مذکور یک الزام اخلاقی بوده و صدالبته با برنامه ریزی، میتوان نهایت بهره را از ظرفیت شبکه هایی همچون وایبر و ... در جهت اهداف مثبت چون حرکت بیش از پیش منطقه به سوی توسعه، ارتقای سطح فرهنگ عمومی، تبادل اطلاعات، و .... برد.

1-    احترام افراد به ماهیت گروه و رویکرد آن و نشر مطالب در چهارچوب هدف ایجابی تشکیل گروه

2- احترام به قوانین بیان شده توسط مدیر گروه. هر چند که وی ابزاری برای کنترل افراد ندارد لیکن احترام به قوانین وضع شده، نشانگر پذیرش پیش شرط حضور و فعالیت در مجموعه و یا چهاردیواری مجازی از سوی اعضا است. بماند آنکه عدم انعطاف پذیری مدیران معنوی گروه ها، نگاه از بالا به پایین به افراد، عدم پذیرش پیشنهادات منطقی، و ... میتواند موجب خشکی و کسل کننده شدن گروه شود.

3- احترام افراد به حریم های شخصی دیگر اعضا و عدم اجازه سو استفاده های مخالف عرف از ارتباطات ایجاد شده در قالب گروه ها

4- بیان مطالب و بعضا اخبار خاص با ذکر منبع

5- احترام اعضا به نظر مخالف دیگران و رعایت فرهنگ گفت و گوی منطقی

6- پرهیز از هرگونه تهمت و بداخلاقی و تخریب و ...

7- احترام به قوانین عرفی و مکتوب جامعه

8- عدم انتشار اطلاعات و تصاویر کاملا شخصی در گروه ها به جهت جلوگیری از سواستفاده افراد


/ 0 نظر / 57 بازدید