گرگان ما GORGAN

که گرگان ریشه در اسطوره دارد / هزاران نکته مستوره دارد

آقا محمدخان قاجار ؛ منفی ؟ خاکستری ؟ یا مثبت ؟
نویسنده : علی نصیبی - ساعت ۱:٠٤ ‎ب.ظ روز شنبه ٢٩ آبان ۱۳۸٩
 

اول نوشت : بارها این سوژه به ذهنم آمده است اما با محافظه کاری از کنار آن بی تفاوت گذشتم . اکنون نیز مطمئنم که این نوشته با نظرات مخالف بسیاری مواجه میشود.

آقا محمدخان قاجار مرد نامدار تاریخ ایران در شهر استراباد متولد شد و در سن 11 سالگی در حالی که چهره ای به غایت زیبا و جذاب داشت به دستور عادلشاه از بستگان محمود افغان ، عقیم و خواجه شد لیکن در آن دوران که خواجه گان با تنی فربه نهایتا به عنوان محرم شاهان گوشه نشین حرمسراها بودند با تلاش بسیار و زیرکی فراوان از اسارت زندیه گریخت و با حضور در گرگان امروزی و جمع آوری سپاهی از میان طایفه خود و هم ولایتی هایش در استراباد ، توانست در روزهایی که در هر گوشه ای از ایران پادشاهی داعیه حکومت داشت به ضرب شمشیر ، امنیت و اقتدار را در این سرزمین برقرار و نیز بسیاری از سرزمین های از دست رفته ایران را به دامان وطن برگرداند.

در این بین تاریخ نگاران از آقا محمد خان به عنوان چهره ای منفور یاد کرده اند . این در حالیست که تاریخ نگاران آن زمان ایران به جهت وابستگی به دربار پادشاهان هر یک سعی کرده اند در نگارش تاریخ خوش آمد آن پادشاه و سلسله را نیز در نظر گرفته و از این رو نمی توان با قاطعیت مطالب بیان شده درباره آقا محمد خان توسط مورخان را پذیرفت.

هر چند که مورخی غیر ایرانی همچون ژان گور فرانسوی در کتاب خواجه تاجدار تصویری کاملا مثبت از پادشاه زاده گرگان آقا محمدخان به تصویر کشیده است.

خواجه تاجدار - گرگان - آقا محمدخان قاجار

صادق زیباکلام استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران نیز در ماه های اخیر چه در گفت و گو در تلویزیون ایران و چه در مناظره های برگزار شده اش در دانشگاه های مختلف کشور ، ایران را مدیون شمشیر آقا محمدخان قاجار که دوست و دشمن بر شجاعت ، ذکاوت ، با دانش بودن ، و ... او صحه گذاشته بودند دانست.

از این رو و با توجه به نوشته های ژان گور و نیز نظرات دکتر زیباکلام ، بازشناخت  آقا محمدخان قاجار و تغییر بخشی از نگاه کنونی و مطلقا منفی به وی ضروری تلقی میشود.

در این بین افسوس که با مرگ آقا محمدخان قاجار ، بازماندگان وی که کمتر شخصیتی خودساخته به مانند او داشتند چندان کفایتی از خود در حکومت داری و ... نشان نداده و در دوره زمام داری هر یک گوشه ای از خاک وطن که با زحمت طاقت فرسای بسیار پادشاه گرگانی ، به میهن بازگشته بود از دست رفت.

- - - - - - - -

پی نوشت یک : کتاب دو جلدی " خواجه تاجدار " اثر ژان گور فرانسوی را که بسیاری از وقایعش در گرگان و محلات آن میگذرد سالها پیش خوانده بودم لیکن در دو سال اخیر که به کتابفروشی های گرگان برای خرید آن مراجعه کردم نشانی از کتاب در بازار نبود . اما میتوان از طریق وبلاگ ها و سایت های مختلفی کتاب مذکور را دانلود کرد.

پی نوشت دو : سایت ها و کلوپ های مختلفی با نام " لطفعلی خان زند " در فضای مجازی وجود دارد.