گرگان ما GORGAN

که گرگان ریشه در اسطوره دارد / هزاران نکته مستوره دارد

سیزده به در های گذشته گرگانی ها
نویسنده : علی نصیبی - ساعت ٩:۱٢ ‎ق.ظ روز جمعه ۱۳ فروردین ۱۳۸٩
 

گرگانیان همچون دیگر ایرانیان در سیزدهمین روز نوروز به جهت آنچه که طرد نحسی سیزده می نامیدند به مراکز سرسبز پیرامون شهر می رفتند.

سیزده به در گرگان

در این بین از آداب ویژه آن روز در سالهای دور این بود که دختران دم بخت در هنگام تاب بازی ، دختر همسن و سال خود را که سوار بر تاب بود به شوخی با چوب زده تا او به اجبار و به جهت رهایی از دست آنها نام نامزد یا دوست خود را بگوید.

دخترهای دم بخت همچنین در این روز با گره زدن سبزه ها و با نیت رفتن زودتر به خانه بخت اینگونه زمزمه می کردند " سال دِگر ، خانه شوهر ، ب ِچه بغل "

غروب نیز به هنگام بازگشت به خانه ها ، افراد هفت سنگ را از جلو با دست به پشت سر پرتاب می کردند و می گفتند " سیزده به در چارده مُبارکش باد "

عده ای نیز برای رفع نحسی سیزده حتما می باید ظرفی سفالی به مانند کوزه را می شکاندند.

بنا بر نوشته اسدالله معطوفی گرگان پژوه در کتاب ضرب المثل ها و کنایات و باورهای مردم گرگان ، دیدار عیدی در روز سیزده بدر کاملا ممنوع بود و اگر فردی به اضطرار به خانه کسی می رفت میبایست چیزی سبز به مانند سبزی یا کاهو با خود می برد.

خوردن کاهو و سکنجبین در این روز بین گرگانی ها بسیار مرسوم بود که البته این رسم هنوز نیز به قوت خود باقیست.

در آخرین ساعات روز سیزده یا چهارده فروردین نیز خانواده ها گندم های سبز شده یا همان سبزه های خود را به آب روان می سپردند یا روی بام های سفالپوش می انداختند.

سیزده به در گرگان

اما از مکان های پررونق گرگان در روز سیزده به در در سال های دور ، یکی سبزه میدان بود و دیگری قلعه خندان.

 سبزه میدان تقریبا از حدود فلکه کاخ فعلی شروع و تا بیمارستان پنج‌آذر کنونی ادامه داشت و به نحوی انتهای ضلع جنوبی شهر نیز به حساب می آمد.

تپه قلعه خندان که اکنون در مجاورت بلوارالغدیر و اسلام‌آباد قرار دارد در ازمنه پیشین خارج از گرگان قرار داشته و به عنوان تفرجگاه برون شهری گرگانیان مورد استفاده قرار گرفته و علاوه بر زیبایی طبیعی دارای ارزشهای تاریخی هم بود. قلعه تدافعی و باستانی غرب گرگان و نیز آکروپل شهر استراباد در زمان اشکانیان بر روی تپه مذکور قرار داشت.

اما علاوه بر این دو مکان که در سال های دور به عنوان تفرجگاه گرگانی ها مورد استفاده قرار می گرفت دو مکان دیگر در فاصله زمانی کوتاه تر تا به اکنون ، در روز سیزده به در محل حضور شهروندان بود که آن دو نیز به دلایل مختلف ، دیگر در این روز پذیرای ساکنان این دیار نیست . یکی تپه سرسبز میدان تیر که از شرق گلشهر تا مدرس کشیده شده و دیگری فضای سبز زیبای محوطه راه آهن بود که اکنون به عنوان یکی از محل های ساخت مسکن مهر مطرح است.