گرگان ما GORGAN

که گرگان ریشه در اسطوره دارد / هزاران نکته مستوره دارد

غبار فراموشی را از چهره حکیم جرجانی و نامداران گرگان زمین بزدائیم
نویسنده : علی نصیبی - ساعت ٧:٢٥ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٦ فروردین ۱۳۸۸
 

شاید تازه بعد از برگزاری کنگره بزرگداشت حکیم جرجانی در اوایل مهر ماه 81 در گرگان بود که بسیاری از اهالی این دیار دریافتند این سرزمین خاستگاه یکی از بنیانگذاران شاخص طب فارسی بوده است.

آری برگزاری کنگره مذکور از سوی فرهنگستان علوم پزشکی کشور ، استانداری گلستان و دانشگاه علوم پزشکی استان از پنجم تا هشتم مهر 81 سبب آن شد تا حدودی غبار فراموشی از چهره این طبیب نامدار گرگانی زدوده شود. همانطور که بعد از همایش بزرگداشت دو فیلسوف استراباد میرداماد و میرفندرسکی از سوی موسسه میرداماد ، و نصب تندیس میرداماد در میدانی در شرق گرگان ، و ... بود که بسیاری از گرگانی ها دریافتند این دو عالم نامدار ایران به این دیار تعلق دارند.

در این بین مقصر کیست؟ فرهنگ و ارشاد اسلامی ، صدا و سیما ، شورا و شهرداری، میراث فرهنگی ، رسانه های نوشتاری ، مردم یا ... ؟

مقصر هر که باشد نتیجه آن است که بسیاری از فرهیختگان دیار ما برای ساکنان این سرزمین بیگانه اند و این ظلمیست بزرگ در حق این چهره های نامدار که هر یک حق بزرگی بر گردن ایران دارند.

در این بین در سالهای اخیر اقداماتی مردمی و گاه از سوی برخی نهادها به جهت حفظ نام چهره های نامدار گرگانی و بزرگداشت آنان صورت گرفته است. اطلاق نامهایی همچون لامعی گرگانی ، میرداماد ، حکیم جرجانی بر سه موسسه آموزشی غیرانتفاعی ، نامگذاری بیمارستان تامین اجتماعی به نام حکیم جرجانی، برگزاری کنگره های بزرگداشت میرداماد و میرفندرسکی و حکیم جرجانی ، نصب تندیس میرداماد در میدان معلم  و ... هر چند اقداماتی ارزشمند است لیکن کافی نبوده و ضرورت انجام فعالیتهایی بیشتر جهت شناساندن این چهره های نامدار استرابادی به نسل جوان گرگان و دیگر ایرانیان ضرورت دارد.

از این رو در آستانه 30 فروردین سالروز تولد حکیم سید اسماعیل جرجانی که در ایران روز علوم آزمایشگاهی نام گرفته ، پیشنهاد می شود همانند میرداماد که تندیسش در شرق گرگان نصب شده تندیس جرجانی حکیم نامدار گرگانی در یکی از میادین ورودی گرگان از سمت غرب ( ترجیحا میدان مفتح یا پمپ بنزین ) استقرار یافته تا یادآور عظمت تاریخی گرگان و نام آورانش برای ایرانیان وارد شده به این دیار باشد.

این نکته نیز لازم به یاد آوریست که شورای شهر گرگان در دوره اول و در زمان تکیه ابراهیم کریمی شهردار فعلی گرگان بر مسند شهرداری ، وعده داده بود پارک مشاهیر گرگان با نصب سردیس چهره های نامدار استراباد در گوشه ای از شهر برپا میشود لیکن در عمل این وعده تحقق نیافت. هر چند که با تخریب دبیرستان طالقانی در ضلع شمال غرب پارک شهر و اقدام شهرداری برای تملک آن در دوره سوم فعالیت شورا ، سخنانی مبنی بر احداث پارک مشاهیر در آن نقطه مطرح شده بود.

----------------------------

30 فروردین سالروز تولد پزشک نامدار گرگانی حکیم جرجانی

و روز علوم آزمایشگاهی

حکیم جرجانی (گرگانی)پزشک نامدار ایرانی، در سال ۴۳۴ هجری قمری در گرگان تاریخی دیده به جهان گشود و ابتدا طب را در زادگاه خود فراگرفت و سپس به جهت افزودن بر معلومات خود رنج سفر را به جان خرید و عازم دیگر نقاط ایران شد.

طبیب زبردست گرگانی، در سال ۵۰۴ هجری رهسپار خوارزم و دربار قطب‌الدین‌محمد سرسلسله خوارزمشاهیان که دربارش مجمع فضلا و دانشمندان بود شد. وی در خوارزم مسئولیت بیمارستان بزرگ آن دیار را پذیرفت.

حکیم سید‌اسماعیل جرجانی در اولین سال حضورش در خوارزم تدوین کتاب عظیم خود ذخیره خوارزمشاهی را که مشتمل بر ۷۵۰هزار اصطلاح مرتبط با علم پزشکی بود به پایان برد.

جرجانی علاوه بر ذخیره خوارزمشاهی دارای آثار دیگری در زمینه علم پزشکی همچون خفی‌علایی، طب الملوکی، الاغراض‌الطبییه و یادگار نیز میباشد که بسیاری از آنان راهگشای طبیبان آن عصر  و نیز مشخص‌کننده روش پزشکان گذشته برای طبیبان فعلی می‌باشد. از این روست که بسیاری جرجانی را در ترازوی زمان یکی از بزرگترین پزشکان آن عصر دنیا نامیده‌اند.

نکته جالب اینجاست که در آن عصر که زبان عربی در  ایران بزرگ رایج بود حکیم جرجانی آثارش را به زبان پارسی نگاشته است.

پزشک گرگانی که ۹۷ سال عمر کرد بیشتر از دید مشاهدات آزمایشگاهی به تشخیص بیماریها پرداخته و از این رو علاوه بر ذکر نام او به عنوان پدر علوم آزمایشگاهی، سالروز تولد او ۳۰ فروردین را در ایران روز علوم آزمایشگاهی نام نهاده‌اند.

همچنین دانشگاه علوم پزشکی تهران جایزه معتبر پزشک برگزیده خود را به نام حکیم جرجانی نامگذاری کرده است.